Haligi pitne zamanlarda, har adamnı yimik, sawlay milletni de xatirin qaldırmağa bir zat da tügül eken. Dağıstannı xalqlarını arasındağı erişiwlükler, razisizlikler bulay da az yimik, yerli hakimyat oysuz qararlanı çığarıp, açılğan yarağa tuz sebegendey, milli aralıqlardağı halnı dağı da bek örçükdüre.
Şo yaqdan alğanda, Xasawürtdan bir de qalışmayğan küyde, Mahaçqala şahar administrasyanı ters harakatı ayroqda razisizlikleni tuwdura.
Artda etgen işi çi — ullu byaburluq. Administrasya şaharnı lap esgi oramlarını birisinden belgili inqılapçı wa camyat çalışıwçu Soltansayit Qazbekownu atın taydırıp, Dağıstannı aldağı baş milisioneri, misgin Adilgerey Mahammattahirownu atın qoyğan.
Tüzü, şahar hakimyat bulay oyunlanı etegeni birinçi keren tügül. Masala, aldağı Dudarownu atındağı oram hali Suleymanownu atın yürüte. Markow oram Danyalowğa aylanğan. Kirow oramğa Hamitownu oramı deyler. Bir zamanğı gözel Leninni atındağı oramğa hali Hamzatownu prospekti deybiz. Men turağan aldağı Kalininni atındağı oramğa da gezik yetişmey qalmağan. Oramnı başındağı üyleni birisini tamındağı "bütünxalq starostanı" suratı taydırılıp, imam Şamilni taş suratı yerleşdirilgen.
Wollah, taxşaharda A. Mahammattahirownu atındağı oram bolmasa bir de yaramay dep tuta busa, bar çı qıyamat çaqı birewnü de atın yürütmeygen oramlar — Deputatskaya, Awiasionnaya, Oktäbrskaya, Awañardnaya, Proletarskaya... Dağı bolmağanda, Dağıstan bulan bir aralığı da yoq Razinni, Suworownu, Kutuzownu, Miçurinni, Pugaçöwnu atındağı oramlanı atların alışdırsın. Şolay imkanlıqlar da bola turup, nege şahar administrasya Dağıstannı aytılğan, görmekli adamı, milletni gelejegi uçun çalışğan, yabuşğan, canın qurban etgen Soltansayit Qazbekownu atın taydırğan? Yüz türlü oylar gele başıña.
Arbagün Mahaçqalada enniden soñ onu atı qoyulağan oramda (üyleni tamlarından alğasawluqda Qazbekownu atı yoqlanğan) A. Mahammattahirownu taş suratını açılıwu boldu. Şoğar baylawlu cıyılğan belgili adamlanı arasında qumuqlar da bar edi. Hatta birleri çığıp da söyledi buğay. Olar alda bu oramğa kimni atı qoyulğanın bilmeymi eken? Bilmey qalmağa küy yoq.
Maqalamnı şu yerine yetişgende toqtap, stolnu üstündegi yazıwlarımnı ari teberip oylaşaman. Baliki, men nehaq quwun salamandır? Kartalardan Qumuqtüznü atı tayğanda, sawlay yerleni, yurtlanı atları qıñırlaşdırılğanda, yoq etilgende qarsalamahan camyat, şaharnı birgine-bir oramından milletini wakilini atın taydırğanğa başın awurta turarmı? Öz-özüme beregen sorawlarıma men hali de cawaplar tabıp bolmay eki yansınlı küydemen.
Opublikowano: gazeta "Yoldaş/Wremena", 18.06.2010