Cumagün, aprel aynı 15-nde, A-P. Salawatownu atındağı Qumuq teatrda Dağıstannı xalq şairi Ahmat Caçayewni yübiley axşamı şatlı şartlarda ötgerildi. Sahna Buynaksk rayonnu birleşgen xoru yübilärğa bağışlap aytağan yır bulan açıldı. Şairni yaratıwçuluğuna haşıq bolup gelgen qarawçular, Ahmat Caçayew sahnağa çıqğanda, onu güçlü xars uruw bulan qarşıladı. Şairni yazğanlarına, ol xalqına etegen halal qulluqğa birinçiley baha beregen, ozoqda, oxuwçular. Olar bulan yanaşa şairni ana tilde yazılğan yada orusçağa tarcuma etilgen asarları bulan birinçiley tanış bolağan onu qalam qurdaşları.
Dağıstannı Yazıwçularını soyuzunu predsedateli M.Ahmatow yübilärğa bağışlap issi sözler ayta turup bulay dedi:
- Bugün biz Ahmat Caçayewni yübiley axşamına eki sebep bolup cıyılğanbız. Şairge 70 yıl tamamlana. Şo yıllanı içinde ol neçese kitaplanı awtoru bolğan, neçese asarlanı, oxuwçularına oylu bürtükler etip, qalamını tübünden çığarğan. Şo sayalı onu poezyası bulan tanış tügül ullunu da, yaşnı da tapmağa qıyın. Şairge Dağıstannı xalq şairi degen at berilgenlik de bugüngü şatlı axşamnı ortaqçılarına birdağı sebep bar. Şair bolaman dep, şiʼrular yazıp qoyğan bulan şair bolmayğanı añlaşıla. Yazılğan har satırnı xalqnı yüregine siñdirme bolsa, xalq şair degen atğa layıqlı dep esime gele. Ahmat Caçayew de şolay şairleribizni birisi. Ol şo ör atğa tınç yol bulan gelmegeni añlaşına. Ol har şiʼrusu bulan xalqnı qıyınına-tınçına yuwuq bolmağa belsengen. Gelejekde oğar yañı-yañı asarlar yaratmağa ruhlanıwnu, yaratıwçuluğunu yolunda örlükler yorayman.
Ahmat Caçayewni sözlerine göre yazılğan «Ana bulan sawbollaşıw» degen yır adamğa taʼsir etmey qoymay. Yübiley axşamda şo yır neçik şartlarda yaratılğanı haqda kompozitor Xizri Batırgişiyew aytdı. Gertiden de, yırnı taʼsiri şair de, kompozitor da birlikde etgen qastdan hasil bola. Yübiley axşamda Qumuq teatrnı artisti Baysoltan Osayew bu yırnı yırlayğanda, zalnı için şıplıq qurşadı. Muzıkanı da, sözleni de yırdağı ağımı har adamnı yüreginden ötedir dep esiñe gele edi.
Buynaksk rayon administrasyanı başçısını qulluqların zamanlıqğa kütegen Z. Asğabowğa söz berile. Ol A. Caçayewni haqında ayta turup bulay dedi:
- Bugün özünü yübiley axşamın belgileygen şairni yaratıwçuluğu ör darajada ekeni qaysıbızğa da belgili. Nege tügül, ol özünü şiʼruların oxuyğanda, awtor ne aytmağa süyegeni añlaşıla. Ol şonça da xalqına yuwuq bolup bajara çı, hatta onu köbüsü şiʼruları yürekni nazik bawlarına taʼsir ete. Şulay pahmulu adamlar barına biz, ozoqda, süyünmey bolmaybız. Rayon administrasyanı, sawlay Buynaksk rayonnu watandaşlarını atından yübilärnı qutlayman wa oğar dağı da örlüklege yetmekni yorayman.
Ahmat Caçayewni birinçi şiʼrusu giççi watanı Erpelide yazılğan. Şondan alınğan abat onu sawlay Dağıstanğa tanıwlu etgen. Şatlı axşamda Erpeli orta şkolanı direktoru, RF-ni umumi bilim beriwünü hürmetli qulluqçusu M. Gereyewa yurtlusun qutlay turup bulay dedi:
— Ahmat Mutalimowiçge Dağıstannı xalq şairi degen at berilgende, iñ başlap bizin şkolanı muallimleri wa oxuwçuları süyündü. Şo sayalı onu oxuwçuları bulanğı birinçi yoluğuwu bizin şkolada ötgerildi. Göresiz, bugünlü ahwalat da şoğar baylawlu. Şairlikni iñ ördegi känzisine çıqğan Ahmat Caçayewni yurt administrasyanı, şkolanı, yaşlar bawunu wa yurtnu camiyatını atından haq yürekden qutlama süyemen. Gözel tabiatı bulanğı yurtdan şulay belgili adamlar çıqğanı gelejek naslulağa ülgü bolajağına şeklik etmeymen.
Yübiley axşamnı yanağan yulduzları bolup Erpeli orta şkolanı oxuwçuları sahnağa çıqdı. Olar şairge bağışlanğan şiʼrulanı qarawçulanı qurçun qandırağan küyde aytmağa bajardılar. Bu şkolanı muallimi Zarema Axayewa «Seni görsem» degen şayrni sözlerine göre yazılğan sarının gitara soğup ariw yırladı.
Dağıstan Respublikanı madaniyat ministrini zamestiteli M-R. Mahammatrasulow yübilärnı qutlay turup oğar bulay dedi:
— Bu günlü ahwalatnı eki qabat şatlı maclis dep hisap etemen. Birinçisi wa aslusu — Ahmat Caçayew öz xalqını arasında belgili bolup qalmay, sawlay Dağıstanğa belgili bolup, xalq şair degen atğa yes bolğanlıq. Onu şiʼruların göñünden bilmeygen adamlar az dep esime gele. Çeber tilni ustalığın qollap, ol asarlarında xalqnı masʼaläların, aylana yaqdağı hallanı, bussahat dünyada bolup turağan ahwalatlanı qurşap yaza. Şo yaqdan alğanda, awtorda şair ittilik bar.
Ekinçiley de, ol 70 yıllığın belgileygenlik. Tek ol hali aslu muradıma yetişdim dep qalamın xasige tayap qoymajaqnı da bilemen. Nege tügül, onu artdağı yıllarda yazılğan asarları bulan da oxuwçular tanış. Şiʼruların oxuyğan küyü qarawçunu onu yaratıwçuluğuna birden-bir hasiret etegenine şekli qalmayman. Gelejekde onu dağı da yañı-yañı asarlar yaratmağa ruhlanıwu artsın demege süyemen.
Şo axşam Ahmat Caçayewni qutlama süyüp gelgen adamlar ötesiz köp edi. Şolanı arasında «Qarabudahgent rayon» degen munisipal birleşiwnü başçısı Q.İsayew, Xasawyurt şaharnı deputatlarını cıyınını predsedatelini zamestiteli M. Salahbekow, «Xasawyurt rayon» degen munisipal birleşiwnü başçısını kömekçisi A. Akawow, Qayagent rayonnu deputatlarını cıyınını predsedateli M-R. Bahamayew, Torqali rayon administrasyanı madaniyat bölügünü yolbaşçısı M. Qanamatowa, Babayurt rayon administrasyanı madaniyat bölügünü yolbaşçısı S. Daweteyewa wa özge yoldaşlar Ahmat Caçayewge bağışlap qutlaw sözler aytdılar.
Ahmat Caçayew yañız yaratıwçuluqnu yolunda zahmat tökmey. Ol, student yıllarından başlap, özünü yaşawun jurnalistika bulan da tığıs baylağan wa şo tarmaqğa 40 yıldan da artıq ömürün yibergen. Şo zamannı içinde oğar respublikanı «Yoldaş» gazetini bir neçe bölüklerine redaktorluq etmege tüşgen. Bugünlerde de ol şo anadaş gazetni adabiyat bölügün nizamlı yürüte. Şo haqda «Yoldaş» gazetni baş redaktoru K.Aliyew yübilärğa bağışlap aytğan sözleri qarawçulaha taʼsir etmey qoymadı:
- Bir neçe ay aldın şu sahnada qumuq adabiyatnı kürçüsün salğanlanı birisi, sawlay dünyağa atı belgili Yırçı Qazaqnı 180 yıllığı ör darajada belgilendi. Bugüngü şatlı ahwalat adabiyatda öz soqmağın salmağa bajarğan şairibiz Ahmatğa bağışlanğan. Onu asarlarında oxuwçuğa tüz yol görsetegen satırlar barı şeklik geltirmey. Poezyanı da, käsbusun da yanaşa salıp, ol bir de talmay zahmat töge. Gelejekde de iş yoldaşıbızğa yoluñ üstünlüklege eltegen yol bolsun demege süyemen, — dedi ol.
Rossiyanı Jurnalistlerini soyuzunu dağıstan bölügünü yolbaşçısı A. Kämalow şatlı axşamda yübilärnı haq yürekden qutladı. Oğar gelejekde örlükler yoray turup, Rossiyanı Jurnalistlerini soyuzunu atından Hürmetlew gramota tapşurdu.
Şairni qutlamağa şiʼru oxuyğnlanı arasında respublikanı ölçewünde ötgerilgen olimpiadanı aldınlıları gelgen ediler. Buglen şkolanı oxuwçusu H. Sotawowa, Töben Qazanış şkolanı oxuwçusu K. Aliböriyewa, Parawul şkolanı oxuwçusu S. Abdulxalikowa şairni şiʼruların çeber küyde oxudular. Leningentdegi 35 nomerli orta şkolanı atından da Ahmat Caçayewge qutlaw sözler aytıldı.
Qumuq teatrnı artistleri Z. Mecitowa, B. Mahammatow, T. Osayewa, M. Qasımow, şairni şiʼruların çeber oxup, qarawçulanı tergewün tartma bajardılar.
Ahmat Caçayewni sözlerine göre köp maqamlar yazılğan. Şolanı şatlı axşamda Rossiyanı at qazanğan artistkası B. Elmurzayewa, Dağıstannı xalq artistkası Z. Absamatowa, Dagʼıstannı at qazanğan artisti A. Zyawutdinow, Dağıstan Respublikanı madaniyatını at qazanğan qulluqçusu L. Şayıpow, kompozitor wa yıraw E. Kazimow, yıraw G. Haciewa, yaş yıraw A. Askerxanow özleni yarıq wa qurç tawuşları bulan qarawçulağa yır baylam sawğat etdiler. Yübiley axşamda söylewleni aralaşdırıp, A. Arslanbekow çeber yolbaşçılıq etegen «Sarixum» degen ansamblni ortaqçılarını qurç biyiwleri boldu.
B. Ölmesowa.
E. Qoyçuyew çığarğan suratlar.