Dağıstannı sahna saniyatını atın dañğa çığarğan, şo tarmaqda Dağıstanda lap ör atğa yes bolğan SSSR-ni xalq artistkası Bariyat Soltanmejitowna Muratowanı wa RSFSR-ni xalq artisti Alim Qurumownu sawlay Rossiyada tanımağan qarawçu yoqdur dep esime gele.
Bu eki de pahmulu adamlanı ahlüsünde tuwğan İnessa Alimowna Qurumowa da, ata-anasını käsbusun uzata turup, Rossiyanı xalq artisti degen ör atğa yerli göterildi.
Madaniyat, ayroqda sahna saniyat, qarawçuğa bek ullu taʼsir etmege bolağanı belgili. Pahmulu aktörnu oyunu qarawçunu hislerin, sawlay qarqarasın titirete, onu süyünçge tartıp külete, gözyaş tökdürüp yılata. İnessa Qurumowa qarawçunu şolay hallağa salmağa bolağan, tuwmadan pahmusu bulanğı artistka.
İnessadağı şo pahmu Moskwadağı B.Şukinni atındağı lap da belgili teatr ör oxuw ojaqnı bitdirgen soñ kelpet yaratıwnu Stanislawskiyni sisteması bulan da tolumlaşdırdı. Yani, tuwma pahmuğa bilim pahmu da qoşuldu.
Men İnessa Qurumowanı 1957-nçi yıldan berli tanıyman. Ör oxuw ojaqda onu bulan beş yıl birge oxuğanman. Demek, onu aktör hisapda ösüwünü har mühletin degenley eslep wa süyünüp turğanman.
İnessanı, anası Bariyatnı yimik, yaratıwçuluq pahmusunu dazusu yoq demege yaray. Ol itti komedyalı kelpetleni de, qayğılı-tragedyalı kelpetleni de bir yimik usta küyde yarata.
Oxuwubuznu beşinçi kursunda biz, studentler, ispanlı dramaturg wa şair Frederiko Garsia Lorkanı «Qanlı toy» degen tragedyasına göre oñarılğan spektaklni saldıq. Şo spektaklde İnessa ananı kelpetin onça da ör darajada yaratdı çı, dünyağa atı aytılğan aktörlanı—bizin muallimleribizni de tamaşağa qaldırdı.
Qumuq teatrnı sahnasında «Haygewler», «Medeya», «Ay tutulğan geçe» wa onlar bulanğı özge spektakllerde İnessa yaratğan kelpetler qarawçulanı esinden hali de taymay.
İ.Qurumowa Mahaçqaladağı Rus teatrda çalışağanı xıylı yıllar bola. Şo yıllanı içinde ol özünü teñsiz pahmusu bulan qarawçulanı az süyündürmegen.
Yıllar gete, tek İnessa Alimowna Qurumowanı pahmusu artsa tügül, tunuqlaşmay. Aldağı gün biz şoğar gezikli keren şahat bolduq. Aytağanım, fevral aynı 16-sında Mahaçqaladağı Rus teatrda İnessanı yübiley axşamı—benefisi ötgerildi. Şo onu tuwğan günü bulan baylawlu edi (Qatıñişini çağın malim etip turmaq ariw tügül, men de İnessanı çağın esgermey qoyaman).
Teatrnı ullu zalı qarawçulardan tolğan. Sahnada «Xanuma» degen spektakl yürüle. İnessa spektakldegi baş kelpetni—ötkür, tilge dilbar araçı qatın Xanumanı rolünda. Artistkanı har sözü, mimikası, har aylanışı, qarqarasın tutağan qaydası qarawçunu tamaşa etip, xoşun geltirip külemege, hasiretli küyde xars urmağa borçlu ete…
Sahna yabıla. O qaytara açılğanda İnessanı biyik taxda olturup görebiz. Onu aylanası gül baylamlardan tolğan. Dağıstannı paçalıq sekretarı Taygibat Alawutdinowna Mahmutowa Rossiyanı xalq artistkası, Hamzat Sadasanı atındağı paçalıq premyanı laureatı İnessa Qurumowanı atına Prezident Muhu Aliyew yazğan qutlaw käğıznı oxuy. Yübilärnı «Mahaçqala şahar» munisipal quruluşnu başçısını zamestiteli O.Portnägina, Qarabudağgent rayon administrasyanı başçısı A.İlyasow, milli teatrlanı çeber yolbaşçıları wa köp özgeler qutlay. İnessa Alimownanı ör pahmusuna mükürlük etegenin bildire.
Ozoqda, pahmuğa maqtaw tiyişli.
D.Alqılıçew. "Yoldaş"