Ötgen günlerde "Yoldaşnı" baş redaktoru Kämil Aliyew redaksiyada belgili şair wa tarjumaçı, xalqnı arasında geng küyde yayılıp süyüw qazanğan köp sanawdağı çeber asarlanı, yırlanı awtoru Badrutdin Mahammatow bulan yoluqdu.
- Badrutdin, sen özüñnü 60-yıllıq yübileyiñni belgilegenli köp bolmay. Bir burulup artıña qarağanda, yüregiñde ne yimik oylar, hisler tuwa? Ömürüñnü birinçi yartısın özüñ neçik qıymatlar ediñ?
- Bu soraw mağa meni bir yaxşı tanışım soltanäñıyurtlu sabançını sözlerin esge geltire. Ol köp zamanlar traktorist bolup işlep ömür boyu yerler süre getgen gişi edi. Men oğar bir gezik, iñ birinçi xarşıñnı salıp barağanda seni yüregiñde ne yimik hisler wa oylar tuwdu dep soradım.
"Meni artımdan qalağan xarş qomuznu qılına oşaymı eken yada yılannı hızınamı?" degen oy geldi. Onu bu sözleri meni esime siñip qalğan. Altmış yıllıq ömür kimni de oylaşdıra. Ozoqda, yaşağan çaqı yaşamasman. Onu uçun da şu çağıña baylawlu yüregiñni sızlatıp bir türlü hisler wa oylar tuwmay bolmay. Bu qısğa ömürleni neçik geçirdim, ne hız qoydum? O gün axşam Qumuq teatrıbıznı tıqma-tıq bolup tolğan xalqım bulan betge-bet qalğanda busa, oylaşdım... hı, Badrutdin, muna geldi seni o sual alağanğa cawap beregen günüñ. Şo yübiley axşam, gertiden de, meni xalqımnı aldında yaşağan ömürüme wa yaratıwçuluğuma baylawlu hisap beregen axşam edi. O hisap qabul etildimi eken dep oylaşaman. Yazğanlarım xalqıma yetişgen eken degen pikru meni süyündürmey bolmadı.
- Hökünçler köpmü, yada süyünçler? Hökündüregen nelerdir, süyündüregen neler?
- Süyünçler bolmajaq edi, hökünçler bolmağan busa... Hökünçler köp, nege tügül de har insanğa salınağan talaplaplar da köp. Olanı bu qısğa ömürleriñde neçaqı bola busa da yaxşı küyde kütme qaraysan, amma yañılaşasan, yığıla-tura yaşaysan, yüregiñ süyegen küyde kütme bolmaysan... Zaman, ömür biz haysızlıq etip sürülmey qalğan tarlaw yimik. Borlaq qoyup ötgerdik, yürekde, bayağı, çiysınlıq da bar. Tek süyünmege çaqı zatlar da bar. Neçik aytayım, har gün yazıp, yazğanlarıbız har oxuwçuğa yetişmese de özüñ özüñe baha berip bolağan ömürge yetgen soñ, öz özüñnü saburluq etme çaqırasan. Añlaşılağan şu... sabur tübü — sari altın. Baliki, belsenip işleme başlayğan çağıbızdır bu 60 yıllıq.
- Memuarlar yazamısan, yada hali de tez deymisen?
- Memuarlar nedir — kitaplağa girmey, quyulmay qalğan, amma esiñni biylep turağan yaşaw ömürüñ tügülmü o?
- Sen Moskwada Adabyat institutnu bitdirgensen. Oğar baylawlu şulay soraw. Adabyatçı, yazıwçu bolmaq uçun o institunu bitdirmek borçmu?
- İnstitutnu bitdirmek borç tügül. Men, misal uçun, yüregimni qılların oynatıp bir zatnı yazıp bitgende, birew örden taba aytıp, men busa göçürüp yazğanmandır dep esime gele.
Bir institut da birewnü de adabyatçı, yazıwçu etip bolmay, eger de o adamda Allahdan berilgen uçğun çaqı da pahmusu yoq busa. İnstitut busa har adamda şo uçğunnu yalınğa, fakelge aylandırma şartlar tuwdura. Başğa küyde bola busa sabançılardan ese yazıwçular köp bolar edi...
- Sorama süyemen. "Qumuqnu qumuqğa çeçgen sırı" degen şiʼruñ neçik yazıldı? Köpler o şiʼruñnu bek uşatğan.
- Bu uzun xabar. Qısğa etip aytayım. Babayurtda meni bir yuwuğum bar, atı da Adilxan. Onu bulan wa özge köp sanawdağı yuwuqlarım bulan har yoluqğanda (süyse toyda bolsun, süyse — tazyatlarda) xalqıbıznı qısmatına, bugüngü bezemiskin halına baylawlu dertleşe, yüreklerdegi tüyün-tüyün dertleni haqında söyley bola edik. Bilesen, Kamil, oy etegen, his etegen insan uçun bir söz de, bir laqır da hasilsiz qalmay. Es degen zat olay bir qural çı, süzgüç yimik har söznü süzüp turar, gerek bolğanda busa yañırtıp başıñnı, haqılıñnı, hisiñni yeleter. Es de, men oylaşağan küyde, bir bulaqdır, suwun cıyıp turar, tolğanda busa yazbaşda çığağan teli bulaq yimik teşilir (yürek tolğanda aytmay turup bolmayğan yimik). Muna şo şiʼru da şolay hisleniwleni, oylaşıw-dertleşiwleni hasili edi.
Oğar dağı da bulay bir taʼsir boldu. Adilxan-yuwuğum bulan bir keren biz Şawağa bardıq. Esiñdemi, Qazaq da yazğan: "Qaytar bizin qayğı yengen Şawağa...". Biz de, muna, qaytdıq şo bir "qayğı yengen Şawağa". Qaytdıq busa, ne gördük. Gördük, munda, bir zaman şaharıbız bolğan yerde, enni yañız topraqdan yartı çığıp görünüp turağan sıntaşlar qalğan. Sıntaşlanı birewler iş etip uwatğan, sındırıp biçen bijaqlanı üstüne awur yük etip salğan. Sıntaşlar — tarixibizni sessiz şahatları...
Şo şiʼrunu birinçi qol yazıwun men oxudum şo zamanğı (90-nçı yıllar) bir mitiñde, Zaynalabit Batırmurzayewni qaburunu üstünde ötgerilgen köp xalqlı bir mitiñde. Yañıyurtda. Oxuyğanda, raykomnu bir hakimi meni bir boşamay böle edi... Tıñlayğan xalq busa: "Uzat! Uzat!" dep talap ete edi. Şondan soñ bu temağa men dağı yazıp bolmayğan bolup qaldım. Nege tügül de, yüregimni içindegi şo deli bulaqnı suwu suwsaplıqdan içilip bitgen edi. Şo yürek suwsaplığım basılılğan edi. Yazsam da takrarlanmay bolmajaqman. Yazma da gerekmey, nege tügül de har şiʼru yazılğan soñ öz qısmatın qarşılay, öz qısmatın göre.
Baliki, bu şiʼrunu oxuwçuğa olay taʼsir etgenlikge sebep — onu kürçüsünde şo waqtiler yañı tuwup gelegen "Teñlikni" baş talapları bolğandır.
- "Watan" degen söz seni yüreginde ne yimik hisleni, oylanı uyata? Watan nedir, ne yerdir?
- Batmaqlıq busa da, baqalanı da bar watanı. Adamğa baqğan yaqda busa Watan, qısmat özün qayda taşlap qoysa da, adam özü yüreginden suwurup alıp, taşlap bolmayğan yer — şo Watandır. Watan — ata-babalarıñ qarnın kör etip, dört büklenip yatğan yerdir. Watan sen tuwğan yerim dep aytağan, ginnik qanıñ tögülgen, özüne yürek baylawlarıñı bütünü, yani qırq da tamuruñ bulan ömürlükge baylanğan yeriñdir. O seni Asxar-tawuñdur, Qumuq tüzüñdür, yağalanı yelep yawlar gelgende, uruşlarda qan tökgen, san sökgen Anjiqalañ, Bawtoğayıñ, Derbentiñdir... Nadir-şahnı asgerlerinden üstün gelgen Soğratli taw qayañdır, gözetde yılqı saqlağan Qaraman awlağıñdır, Bekenez bulağıñdır, Xazar deñiziñdir... Watan da, Allah yimik, birdir. Bizin Allahğa inanıwubuz bir yimik, Watanğa inanıwubuz da birdir. Olar uçun berejek canıbız da bir...
- Murad Aciyewge ne yimik baha beresen? Onu kitaplarını taʼsirin özüñde his etemisen?
- Onu men yaxşı tanıyman, ojağında da bolğanman, kitapların da birin de qutğarmay oxuğanman. Özüne kömegim de tiymey qalmağan... yani birinçi "Mı — iz roda poloweskogo" degen kitabı çığağanda xarj yandan da paylaşdım dep de aytıp bolaman. Bu haqda aytıp, qıçırıp da yürümedim.
Ol mağa özünü bütün harakatı, yazıwçuluğu, yaratıwçuluğu bulan Oljas Suleymenownu esge geltire. Murat Aci Türk dünyasını qırq qulaqlı qazanın qaynatğan adam. Özü de ol ullu Qıpçaq elini erewüllü ulanı. Onu taʼsirin zaman getip dağı da yaxşı his etejekbiz.
- Eger de şulay bir imkän tuwup qalsa, qaysı paçalıqğa elçi bolup barar ediñ?
- Majarstanğa barar edim, Majarstanğa... Majarstannı da, Dağıstannı da (Qumuqstannı da) arasında yırlanmağan köp yırlar bar, axtarılmağan köp yıllar, yollar bar. Tekaran imkän bolsa, güzde, qışda barmasam bolmay. Nege tügül de, 22-nçi awgustda munda, meni üyümde, sahat ekige yarımda toqtatılğan sahat bar... Qoñur yuwuğumnu sahatı. Bu yıl oğar 60 yıl tamamlanajaq edi... Men gördüm. O görmedi özünü 60 yıllığın... Oh, neçik ulan edi o... Tuwğan yeri onu — Qarsaq şaharda Majarstanda, yani Dunay boylu Kumanyada. Ölgen yeri onu Dağıstan, gömülgen yeri Qazaxistanda Ala-tawnu etegindegi "Gök töbe" degen qaburlarda. Yüregi bulan ol bu yerleni barın da quçaqlay edi, haq gerti yüreginden süye edi... Qumuq tüzümden alıp barma süyemen — Çum terek bolup da, Emen terek bolup da...
Bir de oylaşaman, aylanayım Qumuq tüznü barı da ellerinden, cıyayım bir qulaç yuwşannı, eteyim bir baylam, çığıp getip Qarsaqğa, salayım Yülius Nemetni sıntaşını üstüne. Canı süyünsün. Ol özü minası majaristanlı qumuq qıpçaq neçe de süye bolğan bizin... hali süymesin.
Ah, kim yazar edi bir qumuq yır Majaristannı özlege yurt etip, onu xarlısızlığı wa erkinligi uçun qırq turup qırılma tüşgende, majarlar, bulan birçe qan tökgen, san sökgen wa bolmağanday bolup bu dünyadan getgen kumanlarıbıznı... Ne etme gerek, oylağan sayın oy bola, his arta, umut tarta.
- Bir waqtiler Yülius Nemetni, İştwan Qoñurnu watanına etgen saparıñ sağa, yani haqılıñ bulan hisleriñe ne yimik azıq berdi, ne yimik taʼsir etdi?
- Ne yimik azıq bersin, ne zamandır "Üzülgen özeñi" degen kitabımnı yazıp turaman... Yartı çığarma da süymeymen. Takrarlanıp da aytayım, bek güçlü taʼsir etdi. Adam özü özün tanıp bolmay ölüp gete. Onda barğanda qumuqluğumnu men ayrıça his ete başladım. Onda men Qoñur yuwuğumunu yüreginde yeligip turğan hislege de tüşündüm. Qoñur yuwuğumnu "700 yıllıq sağınç" degen sözlerini "til tübüne" yetdim, sayki, dep oylaşdım. Dağıstanğa gelgende aytğan onu bulay sözleri bu gün yimik esimde: "Badrutdin, iñ başlap Qumuqnu süzük suwlu bulaqlarını suwlarından emme süyemen". Getdik Tarğuğa, içdik Mecit awulnu taʼli suwlu bulağından, soñ getdik Qayagentge, Başlıgentge, Derbentge...
Esimde bar bizin bulan birçe "Lenin yolu" gazetni fotografı Absamat da geldi, boşawsuz suratlar çığarıp turdu... artda-artda añladım bir surat da kağızğa çıqmağanın. İçimden qabundum, ozoqda. Meni qolumda Qoñur da bulan çıqğan birgine-bir surat qalğan edi.... Şonu da berdim gazetge, Qoñurnu haqında "Har abatım sizge taba geledi..." dep maqalä da yazıp. Çıqdı maqalä da, gördüm: Qoñurnu qoyup, meni gesip alıp taydırıp çığartğanlar şo suratnı da. "700 yıldan soñ qoşulğan edik, sen hali de bizin ayırdıñ" — dedim bawrum yarılıp redaktorğa.
- Esimde bar, 90-nçı yıllanı başında sen özüñnü bir giççirek şiʼruñda o zamanğı qumuq harakatğa aççı sözler yazğan ediñ. Ozoqda, şeklik etmeymen, olar yüregiñ açıtğanda yazılğan bolğandır. Hali, zaman getgen soñ, o şiʼru yüregiñni açıtdıramı?
- Ne şiʼrudur o, esime salsañ?..
- "Teñlik" çaçğan çiy urluq..."
- Yañız "Teñlikge" tiymey edi o sözler. Men özümnü "Teñlikden" ayırmay edim... Xalqıbız muratlarına yetişmeygenlik qıynay edi meni yüregimni... Xalqıbız tarığan tüzsüzlüklege OON-nu Sudu bulan qarasa da, ne etse de, muratlağa yetişme bolmayğanlıq... O sözleni iñ başlap özüme ayta edim men. Şair aççı sözleni iñ başlap özüne ayta, şair özün özünü xalqından ayırmay, ol öz xalqına prokuror-qadi bolup bolmay, eger de bir başlap özüne tügül busa... "Teñlikge" men ne dep aytıp bolaman... Bir-bir gezikler bawuru yarılıp yılayğanda adamlar öz-özüne qarğış eteler. Özüm özüme etegen qarğış edi şo.
Bussahat alışınğan ne bar? Şo bayağı bir talaysızlıq tügülmü? Tarix, başğa, alışınğanmı ...Har zatğa axırınçı bahasın zaman özü berejek.
- Qumuq tilni wa adabyatnı bugüngü halın neçik qıymatlaysan, gelejegi haqında ne oylaşasan?
- Qumuq adabyat bırıñıdan işlengen bir mejigit yimik, yer terbense, çayqalmas yimik... Nege tügül, tübü, mekenli kürçüleri bar. Hali işlengen üyler çayqala. Kürçüsün bekleşdirip, ösdüre-ösdüre turma gerek. Tilni masʼalasın da paçalıq masʼalä etip salmasa yaramay. "Proşay, yazık! Proşay, literatura!" dep qoyma yaramay. Amma Dağıstanda olay suwuq-salqın bir güz hawalanı his etesen... Camyat özü de köp zatlardan bir tamaşa añlawsuz-xabarsız, xantaw tura. Bu yarayğan zat tügül. Biz ne etebiz? Qayda barabız?
Sürünmese, adam da (xalq da ne başğa) yolnu xadirin bilmes.
- Badrutdin, bilemen, YÜ. Nemetni qumuq xalqnı gelejegine baylawlu 1910-nçu yılda etgen inkär yorawların (prognozun) oxuğansandır...
- Oxuğanman. Ozoqda, ol o yorawlanı şo zamanğı qumuqlanı ösüwündegi bir-bir yaşaw hallanı göz alğa alıp etgeni açıq. Amma ondan soñğu yaşawu-yabuşuwu wa olanı natijasında yetgen milli örlükleri bulan onu o yorawun qumuqlarım gertileşmege qoymağan. Öz qısmatına özler yes bolup çıqğan. Haligi bu dewür de bizin uçun şolay bir zamansız zaman... Alğasamayıq. Xantaw turmayıq dep aytma süyemen. Xalq ne süye, neger umut ete, onu da bileyik. Xalqnı sesi, haqnı sesi dep ne haq aytılmay.
- Kitaplarıñnı oxuğan adam sen tarixibiz bulan terenden iştahlanağannı his ete. Tarix seni uçun nedir?
- Tarixni haqında şulay oylaşaman. Ullu qayalanı, yarlanı, tawnu tübüne barıp: "Hey-yyy!!!" dep qıçırsañ, şo ses sağa 3-4 keren takrarlanıp qaytıp gele. Tarix, muna, şolay biz zaman-zamanda barıp, aldında ere turup, öz-özübüzge tıñlama gerekli bir taw, bir soñsuzluq. Tarix, biz aldın alma bolmağan barı da xata-balahlanı, camıdır. Muna onu bu maʼnasın bilip, ondan dars ala turma borçlubuz. Tarixin tarıqsız hisap etgenler talihsiz qalağanı haqdır.
- "Qumuq" degen söznü maʼnası haqında ne pikruñ bar, kimdir qumuqlanı tuxum başı? Bu haqda kitap yazma süymeymisen?
- Şu sorawnu men sağa qoyaman. Ozoqda, güçlü soraw, arabızda aytğanda. Bir-bir yazağanlar o söznü özlege mülk etip qoyğanlar. Qumuq degen söznü köp yersiz wa artıq qollamay qumuqluqnu içinde onu ruhu bulan yaşasaq — bizge sıy da, abur da. Qumuqluq nedir — onu tolu añlayıq wa açayıq...
- Haylek yırı bolmağan xalqnı göz alğa geltirip bolarmı ediñ?
- Bolmayman. Nege tügül de, "haylek yır" degen zat anasından balasına etilegen iñ birinçi nasihat, iñ birinçi yorawlar, uşanıwlar, anasını awzundan çıqğan birinçi maqam. Bu yır, bu maqam adam özü ölmey turup, yerge dönmey turup, onu yüregini qılları bulan oynap tura, qıyınında-tınçında da qulağına çalına tura. Bir kitapda oxuğanman. Xalq özü millet hisapda dünyadan yoyulup getip, ana tilin tas etgen geziklerde de, haylek yırnı ana maqamın tas etmey, unutmay dep...
- Artdağı zamanlar qumuq arada xalqnı gimni (yır duası) yoqluğu bir kemçilik hisap etile. Sen şo haqda oylaşğanmısan?
Bek ullu maʼnalı zat. Men oğar mükür bolğanman Majarstanğa barğanda. Munda har giççi şaharnı da, yurtnu da, har üyahlünü de degenley öz gimni bar, gerbi bar, bayrağı bar. Men bu masʼalağa bek ariw qarayman. Salaw bu masʼalanı tezden götergen. Men bilegen küyde, şolay yırı awarlanıki bar, Allah razi bolsun olağa da... Bizinki de bolmağa gerek. Biz yırlay gelgen xalqbız, dawğa barağanda da, dawdan gelegende de. Top bulan alınmayğan qalalanı yır bulan da alğanbız, tarixlege qarasaq. Konkurs bildirme gerek sözlerine de, maqamına da.
- Tışda çıqğan tarixi kitaplanı birinde bizin qumuqlanı haqında (esgerilegen XVI-nçı yüz yıl) "Bular, yani qumuq biyler, bir-biri bulan öçeşip, bir-biri bulan toqtamay dawlaşıp, duşmanlarını oyunlarını quralı bolup turalar. Özlege kimler dos, kimler yat, bilmesler" degen aççı sözler oxuğanman. Biz şolaybızmı, dosğa-dos, yatğa yat bolup bolmaybızmı, neçik oylaşasan? Şo bayağı "Sen — biy, men — biy..." küyündebizmi?
- Men tarixçi tügülmen, şo dewürlege tüz gele busa yaray. Amma men bile busam, biz dosğa-dos, yatğa — yat bolup neçik de bilebiz, bilip de gelgenbiz. Yatlanı da bir-bir gezkilerde dos etgenbiz. "Sen — biy, men — biy..." dep turağanlanı, ozoqda, özü ölmey busa, atı ölmey qalmajaq. Bu aytıwğa, men oylaşağan küyde, qumuqda özdenlik çayqalğanlıq sebep bolğandır. Biyleribizni, şawxallarıbıznı tarixlerine, tarixi rollarına olay saydan qarama tüşmey. Olardır bizin xalqnı bayrağın götergenler, onu millet etgenler. Hali bolğança çı ne yamanlıq bolğan busa, olağa yüklep, olanı ayıplap turduq. Olay yaramay. "Biy" degen el namuslağa baylanıp, atlı asgerni başına özü tüşegen, ülgü görsetegen adam bolğan, qaçıp ülkü tüpden qarayğan bolmağan. Atğa qulluq etmeygen biy de bolmay bolğan. Qumuqda yılqıçılıqnı gelişdirgenler de biylerden bolğan.
Şunu da söyleyim. Qazaq da aytğanlay, "biyleni biy bolmağı eldendir". Elni biyleri neçik busa, el özü de şolaydır. Biyleribizni söge busaq, özübüznü xatiribizni de etmeyik. Xristiyanlanı bir qutlu kitabından bir hikayanı esigizge salayım. Onu men "Cennetni azabı" degen dramamda da qollağanman. Bilesiz, o Marya-Magdalenanı İsa payxamar qutğarğan küyünü hikayası. Maryanı zinalıq yürütegen qatın dep bir taypalar taşğa tutma süygen zamanda, İsa-payxamarıbız "İçigizde iñ günahsızığız kim busa, ol birinçi bolup taş atsın" dep aytıp bulanı barın da toqtatğan.
İsa-payxamarıbıznı eki miñ yıl awwal aytğan bu sözleri maʼnasın tas etgen dep kim aytıp bola? Tarixleribizge, ozoqda, taş atma bajarıla, amma tez ne geç o taş atğannı başına gelip tiymey qalmay. Yaşağan ömürleribizde olay gezikleni görüp de turabız...
- XXI-nçi yüz yıl qumuqlarıbızğa ne yimik qısmat hazirlegen dep oylaşasan?
- Xayırlı qısmat dep oylaşaman. Getgen asrunu axırındağı bulan bu yañı asrunu başındağı halıbız, ozoqda, maqtarday tügül. Amma "şaxsey-waxsey" etmege de tarıq tügül. Men bilegen şudur: tarixni, majar arbanı dögerçigi yimik ullu dögerçigi astadan, alğasamay aylana. O aylanmay turup, yol alınmay, yollar da har zaman bir küyde tegiş, bir küyde eniş bolmay. Haligi dewür, muna bizge baqğan yaqda, dögerçikni töben bağıp eniş barağan yerindebizmi eken degen oy gele mağa. Amma tez ne geç dögerçikni üstü-tüp, tübü — üst bola. Wa birdağılay da aytaman: zamannı majar arbası yessisine göre yol alır. At da atlanğanğa göre kişner. Dögerçik aylana dep, labarıbız salıp yatıp turma yaramay. Xalqdan da, yani onu dalapçılığından da, köp zat hasil bola. Şulay bir şiʼrumnu esge salayım:
"Ozma gerek yıllanı,
Dewür şolay buyura:
Çırmam tutup yallanı
Quwala, yaş, Quwala..."
- Badrutdin, esimde bar, bir yoluğuwubuzda sen xalqıbızğa aytma dep "bir miñ sözüñ" cıyıp turağanıñnı esgergen ediñ. Şo "bir miñ sözden" oxuwçularıbızğa yoraw hisapda bugün qaysın aytma süyer ediñ?
- Bir miñ söz de bar, bir söz de bar, eger de şo söz bir mingine tiye busa. Özüme talaplılığımdan aytğan edim şo sözleni de. Yazılmağan zat köp yazılğandan ese. Mağa da bir waqti (awwal o haqda men A. Bloknu kağızlarında oxuğan edim) enniden soñ bir söz de, bir şiʼru da yazmasman degen oy geldi. Nege tügül, o waqtilerde şiʼrularımnı tınç yaza başlağan edim. Tartındım, amma. Ullanam Darajatnı: "Xalqnı aldına çığajaq yaş bolağanğa oşaysan. Sağa bir tilewüm. Xalqnı aldına çıqğanda artda aytağan sözleriñni alda aytıp qoyma, balam"- degen sözleri de esimde...
Muna men 60 yıl ömürler geçirip, xalqımnı aldına şair hisapda çıqğanman, onu bulan şo güngü axşamda yimik betge-bet de qalğanman. Ne aytayım, ne aytajağım bar dağı da...
Ojaqlarığızda sizin haylek yırlar sönmesin!
Tengirim! Sağa wa erkinlikge haşıq bu milletni yer etmegin, ör etgin! AMİN.
- Badrutdin, seni bulanğı bu laqırlaşıw meni uçun bek tatıwlu boldu. Oxuwçularıbız da onu tatıwun sezer dep esime gele. Sağa — uzaq ömür, yaratıwçuluğuñda wa yaşawuñda — örlükler wa üstünlükler.
Opublikowano: gazeta "Yoldaş", 2004, 28 awgust