«Qumuq tüznü» oxuwçularını aldında meni bir borçum bar: olağa bir yıl aldın gazetden neçik wa nege taydırılğanımnı añlatıp, sawbol etmegenmen. Şo işni mağa borç etip birew de salmağan, meni özümden qayrı. Bir yılnı uzağında neçe keren şo borçnu kütmege urunsam da, hislerim haqılımdan güçlü bolup, tarıqlı sözler çıqmay tura edi. Şo iş bolğanlı 6-nçı sentäbrde bir yıl bitdi. Dağı artğa teberme yaramay.
2009-nçu yılnı sentäbr ayında Xasawürt şahar administrasyanı qararı bulan «Qumuqtüz» wa awar tildegi «Nasihat» degen gazetler «Drujba» gazetge qoşulup, şonu başına da «Nasihatnı» baş redaktoru wa tipografyanı direktoru bolup işleygen Mahammatrasul Şayıxmahammatow belgilendi.
Lap başında administrasya qumuq wa awar redaksiyalarda ekişer adamnı qoyup, «Drujba» gazetni içinde şo eki tilde wkladışlar çığağan küyde etme süygen edi. Şoğar qarşı bir neçe inamlı dalil geltirilgende, razileşiwge geldik.
Qumuq xalqnı aktiwinden bir adamlar o zamanğı prezident Muxu Aliyewge halnı añlatıp, razisizlik bildirip, kağız da yazğan edi. Tek «qamuşğa atılğan oqdan» ne payda bolsun?!
Tüzü, başlap men şo qoşuluwğa onça qarşılıq da bildirmegen edim. Ne başğa, gazet de bar küyünde çığajaq, tipografya, buxgalterya, xozäystwo işlege başımnı da awurtdurmajaqman. Ozoqda, qumuq gazetni ixtiyarları kemiygeni, biz qıyıqsıtılağanıq yaman çı tiyedi. «Netme gerek, hali barı xalqğa da qıyın. Aslusu — gazet saqlandı, adamlar işsiz qalmadı. Har zaman bulay turmas, ariw zamanlar da gelir» — başlap öz-özüme şulay saburluq sala edim.
Zaman gete turup, şu hal meni, menden taba gazetibizni, gazetibizden taba milletibizni aburun tüşüregenni añlağanda, men bolğan küyümde qarşılıq bildirme başladım. Mağa: «Neger tarıq sağa şu erişiwler? İndemey, beregen alapasın da alıp, qıyışıp işlep tur. Başğalar da şolay ete»,- dep «yaxşılıq yorayğanlar» köp edi. Xasyatıma, tarbiyama göre, men şolay etip bolmay edim. Öz topurağıbızda ana tilibizde çığağan gazetibizge de özübüz yeslik etip bolmay busaq, qumuqlar, bizin gelejegibiz ne bolur?
Birewler, men şanjalın saqlamaq uçun yabuşa, dey ediler. Şanjal uçun yabuşağanlar üstünde toqtağanlar bulan erişemi? Hakimler aytğan-aytğannı etip yürümeymi?!
Haliden 22 yıl aldın gazetibizni birinçi nomerini baş maqalasında men şu işde «qumuq xalqğa qulluq etiwnü, gertige boysınıwnu» yolunda yürüme söz bergen edim. 21 yılnı uzağında şo yoldan tayışmağanım bulan bugün öktemmen. Neçaqı yañılışlarım da bolğan, kemçiliklerim de az tügül. Özümnü tolu küyde gazetni işine bağışlamağanıma da, barı da bolağanımnı etmegenime de mükürmen. Netme gerek, men de dewürnü adamı edim. Köp tolqunlardan ötdük. Ömürümnü lap da ariw yılları şu gazet bulan baylandı. Tek bir de milletime, oxuwçuma, gazetni atına baqğan yaqda xıyanatlıq etmegenmen.
Bilip-bilmey men xatirin qaldırğanlar bar busa, geçip qoyuğuz!
Ayawlu oxuwçular! Esen-aman yaşağız! Ariw zamanlar gelejek! Ruhdan tüşmeyik! Lap namuslu, rahmulu, halal milletni Allah, es etip, sawğatlamay qoyma küy yoq!
Qayda bolsa da, harzaman sizin bulan Raşit Harunow
Redaksiyadan:
Biz «Qumuq tüz» gazetni 22 yıllığına çıqğan bayram nomerde Raşit Harunownu atın tiyişli darajada görsetmegenbiz degen pikruğa geldik. Şolay bolmağı da, biz Raşitni etgen işlerin inkär etip, ol gazetge yolbaşçılıq etgen yıllanı içinde ötgen tolqunlanı unutup tügül edi. Onu haqında yazabız dep neçe urunsaq da, Raşitni salamatlığı da, maqtawğa layıqlı işleri bar busa da, öz işlerin bir de bayraqğa çançıp, ne de xalqğa malim etip, özüne abur-sıy izlep yürüme süymeygenligi bizin şu işibizni artğa teberme borçlu ete edi.
Gertiley de, Raşit Harunow yaşawunu iñ de ariw yılların gazetge bergen. 25 yıllıq çağında baş redaktor bolup, 21 yılnı uzağında öz işin namuslu küyde kütüp turğan. Raşitni yolbaşçılığı bulan işlegen yıllanı içinde ol anadaş gazetibizge özünü awletine yimik yanaşağanın biz de, oxuwçular da his etmey bolmağanbız.
Şaharda birinçilerden bolup Raşit kompüterler aldı wa gazetni yaşawnu bugünnü talaplarına cawap berer yimik çığarıp başladı. Ozoqda, o yıllarda 8 bet bolup çığağan «Qumuq tüz» gazetni görünüşü kimni de suqlandırar yimik edi.
Raşit bugünlerde bizin bulan işlemey busa da, onu «Yoldaş» gazetni obozrewateli hisapda çığağan maqalaları ol yazıp bolmay da, öz işin kütüp bolmay da taydırılmağanına şahatlıq ete.
Raşitni sipteçiligi bulan gazetde camyat Sovet qurulup, iş görme başladı. Onu qastlığı bulan gazetden eki bet bolup çığağan programma taydırıldı wa onu ornunda qumuq kultura bulan baylawlu asarlar çığıp başladı. Natijada, gazet erkin wa qujurlu maqalalardan toplandı.
Ozoqda, bir-bir qumuq hakimleribizni kömegi bulan gazetni tirajı da artğan. Raşit işleygende tiraj dağı da artıq bolmağa da bolar edi, tek ol hakimlerden tabağı yazılıwnu yanı tügül edi. Raşit Harunow daim de gazetge göñüllü küyde yazılıwnu yaqçısı bolğan. Olay bolsun uçun da, gazet oxuwçulanı talaplarına cawap beregen darajada qujurlu bolma tüşe. Endiden soñ de «Qumuq tüz» Raşit Harunownu yoluna amin küyde işleme umutlu.
«Qumuq tüz», 21-09-2012 y.