Obraşeniye "Podderjim swoyu rodnuyu gazetu!"
Skaçat w formate MS Word
"Yeldaş" gazetni redaksiyasında gazetge yazılıwğa bağışlanğan yoluğuw boldu. Yoluğuwda rayon administrasyalanı, camyat qurumlanı, ilmu wa madanyat idaralanı wakilleri, gazetni qulluqçuları ortaqçılıq etdi.
Girişiw söz bulan cıyınnı gazetni baş redaktoru Kämil Aliyew açdı:
- Gazetni qısmatı haqda söz yürülse, bizge de, oxuwçulağa da, paydalı bolur. Ayroqda "Yoldaşnı" 90 yıllıq yübileyi belgilenegen bu yılda Yübileyge bağışlanğan şatlı cıyınnı yuwuq arada Qumuqteatrnı binasında ötgermek göz alğa tutulğan. Ondan alda gazetni yübileyine baylawlu ilmu konferensiya da ötgerilejek.
"Yoldaş" gazet — ömür boyu xalqğa yoldaş bolup gelgen informasya qural. Oğar bugüngü yazılıwnu haqında aytsaq, maqtarday hal yoq. Gazetge yazılağanlanı sanawu 30 miñge göterilgen zamanlar da bolğan. Orta hisapda hali gazet alağanlanı 50-60 prosenti tas etilgen. Şo hali etilegen yazılıw da gazetge haq yürekden berilgenleni harakatı, redaksiyanı qulluqçularını qastı bulan, bir-bir rayon administrasyalanı kömegi bulan etile. O haqda gazetni 14-nçü sentäbrde çıqğan nomerinde aytğanbız.
Bugün munda cıyılğanlar gazetge yazılıwğa baylawlu özleni pikruların, takliflerin aytğannı süyer edik.
Alibek Hajiyew — "Dag-ekoproyekt" degen ilmu-axtarıw instututnu direktoru, professor:
- "Yoldaş" gazet art waqtilerde, ne yaqdan alğanda da, yaxşı yanha alışınğanı his etile. Amma ohar yazılağanlanı sanawu milletni har wakilini namusuna tiyer darajada az. Gazetni şo halda qoyma bajarılmay. Onu tirajın, azında, 10 miñge götermege tarıq. Xalq bulan işleme gerek. Rayonlanı başçıları bulan baylawluq tutup, kömek etmekni tilemege de, gerek busa, talap etmege de gerek. Men özüm yazılıwnu masʼalası bulan qayda barmağa da, ne etmege de razimen. Xalq arada dalaplı wa madarlı adamlar bar.
Xarj yaqdan kemek etgenni olardan da tileme yaray. Barıbız da qast etsek, yazılıw tüzeler dep oylayman.
Hüsen Adilow — C. Qorqmasownu atındağı fondnu predsedateli:
- Yaş naslu tilni unutup barağanı belgili. Şkolalanı direktorları bulan baylawluq tutup, har cuma "Ana tilim — aziz tilim" degen "Yoldaş" gazetni nomerin araha salıp oylaşıw ötgerse, yaşlar gazet bulan maşğul bolar edi, adabyat tilni üyrenme muştarlı bolar edi dep oylayman.
Aqaw Aqawow — "Xasawürt rayon" degen munisipal birleşiwnü başçısını informasya qurallağa qarayğan kemekçisi:
- Rayon hakimlikni yanından informasya qurallağa tiyişli darajada ahamyat berilmey turğan busa, haliden soñ berilejekge inandırma süyemen. "Yoldaş" gazetge yazılıwğa kömek etme söz bergen edik, tek şo sözübüznü kütüp bolmadıq. Haliden soñ şo kömek mekenli bolajaqğa men rayonnu yolbaşçısını atından sizin inandırma bolaman. Rayonda gazetge yazılıwnu masʼalasın kütmege bir neçe yollar bar. Şolanı arasında yurtlarda pensiyalanı üleşegen qulluqçulanı qollamaq da asuw berir. Rayondağı madarlı adamlanı qollamağa da yaray. Bu masʼalanı üstünde oylaşıp qarama tarıq.
Badrutdin Mahammatow — Kitap izdatelstwonu qumuq bölügünü redaktoru, şair:
- Birinçi talap — gazetni oxuwçusun oxuma muştarlı etmek. Şo yandan alğanda, gazetni "Wremena" bölügü çıqma başlağanlıq yazılıwğa paydalı taʼsir etdi. İnternetge çığıp, gazetni yayılıw dazusu gengleşdi. Biz, yazıwçular, şairler, barıbız da şu gazetni redaksiyasından çıqğanbız. Dağıstanda rus tilni programması göterilgen. Amma rus tilni masʼalası qorqunçlu tügül, ana tilleni masʼalası qorqunçlu. Gazet busa ana tilni saqlawda aslu rol oynayğanı belgili.
Yazılıwğa baylawlu yerlege barağanda muna şunda cıyılğan aktiwden adamlanı qoşsa, taʼsirli bolar dep oylayman. Bugünden başlap, grafik de qurup, yerlege barmağa gerek. Şo yeluğuwlarda ortaqçılıq etme men hazirmen.
Kämil Aliyew:
- Gazet meni talaplarımnı taʼmin etmey, şo sayalı oğar yazılmayman deygenler bar busa, bizge yazsınlar, ortaq pikru alışdırıw yürüteyik. Asuwlu, paydalı taklifleni qabul etme biz hazirbiz.
Alibek Hajiyew:
- Bussahatğı yaşawda neçik yaşama gerekni görsetegen materiallar göterile tursa, xalqıbız uçun paydalı bolur.
Hamit Buçayew — Xalq xozäystwo institutnu rektoru:
- Men özüm yazdırıp 50 gazetni alaman. İnstitutdağı qumuq dars beriwçülege olanı üleşip, yaşlanı gazetge muştarlandırmaqnı qastın etemen.
Bugüngü nomerde Xasawürt rayonnu Köstek yurtundağı halnı haqında yazılğan. Şolay materiallanı, teren maʼnalı, xalqnı qısmatına baylawlu materiallanı köp çığarma gerek.
Salawutdin Musalayew — Qumuq teatrnı direktorunu zamestiteli:
- "Yoldaş" gazetde teatrnı, pahmulu wakilleribizni haqında yazılğannı süyebiz. Teatrnı kollektiwi on gazet ala. Şo sanawnu gelegen yıl dağı da artdırarbız. Yazılıw artsın uçun xalq bulan, şkolalar bulan işleme gerek.
Ağalaw Halimow — "Qarabudağgent rayon" degen munisipal birleşiwnü başçısını zamestiteli:
- Kritikalı materiallar, quwunlu materiallar köp bolğan sayın, gazet oxuwçulanı tergewün tarta. Köstekdegi, başğa yerlerdegi hallar tez, zamanında berilse yaxşı.
Qarabudağgent rayon bu yıl gazetge yazılıw işde osal bolğanı yaman. Rayonlarda yazılıw masʼalä aslu halda rayonnu başçısından hasil bola. Şoğar ahamyat berme tüşe. Gazetibiz ariw, barğan sayın oxuma muştarlı bolabız.
Asadulla Hajiyew — tipografyanı direktorunu zamestiteli:
- B.Uzunayew "Üç atılağan tübek" dep at taqğan gazetlerde Xasawürt rayonda bolğan bir türlü ahwalatlağa baylawlu qumuq cahilleni, rayon administrasyanı yersiz ayıplap yazılğan yalğanlağa cawap hisapda tiyişli materiallar yazıp çığarma gerek. Olarda köp-köp bir de bolmağan, haqıqatğa qıyışmayğan ahwalatlar çığa.
Salaw Aliyew — Kaxulay yurt administrasyanı başçısı, camyat çalışıwçu:
- Bugün munda yürülegen gazetge yazılıw masʼalä bizin xalqnı añlaw wa tañlaw darajasından hasil bola. Yurtlarda adamlar camyatlıqdan büs-bütün ayrılğan. Gazet şo masʼalanı aslu maʼnasın açğanı gerek. Gazetni qısmatı uçun neçe adam azığın, qısmatın qurban etgen. Yurtlarda orta elitanı yazılıwğa qurşama gerek, rayon, yurt idaralardahı adamlanı, muallimleni.
Xalq dığıjarsız bolğan. Aqça yoqluqdan tügül, ruh yarlılıqdan. Gazet yañıça oylaşma üyretme başlağan. Şo yañılıqnı xalqğa, gazetni oxumayğanlağa yetişdirme gerek. Açıq küyde añlatıp, xalqğa yazılıwnu haqında çaqırıw etme tüşe.
Haybulla Alxanhajiyew — politolog:
- Gazetni tirajı töbenleşegeni güç bulan toqtatıp bolağan ağım tügül. Yaş naslu gazetni oxumay. Oxuyğan ullu çağındağı adamlar busa az bola bara. Gazetni yaşlar da oxuma hasiret bolağan darajağa göterme gerek.
Harun-Raşit Hüseynow — Dağıstan paçalıq uniwersitetni dosenti:
- Qumuqlar gazetniçi neçik de oxumay, bilim alma da qast etmey. Dağıstan paçalıq uniwersitetde qumuqlanı yaş alimleri barı da milletlerden az. Barları da ösme süymeyler. Haligi dünyada yol almaq uçun bilimli bolma tarıq. Yaşörümler bilim alma qast etmese, millet aza, ruh baylığıbız osal bola.
Hasan Orazayew — ilmu qulluqçu:
- "Yoldaş" gazetni 90 yıllıq yübileyine gazetni iñ de yuwuq qurdaşları gelejek. Şonda yazılıwnu yürütme de yaray. Yazılıwda aslu ahamyat şkolalağa, muallimlege berilse, paydalı bolur.
K.Aliyew baş redaktor bolup gelgende, "Wremena" degen gazetni rus bölügü çığıp başladı. Oğar şekli qarap da turduq. Tek hali rusça çıhahan bölüksüz gazetni qabul etme de qıyın. Gazetni yeñil oxulağan etme qast etilse yaxşı. Köp ullu materiallanı oxuma yalqıwlu, qıyın bola.
Ahmat Caçayew — "Yoldaş" gazetni adabyat bölügünü redaktoru, şair:
- Munda redaksiyanı qulluqçularını yanından yazılıwğa baylawlu harakat güçlenme gerek degen sözler köp aytıldı. Bolğan çaqı rayonlarda yoluhuwlar da ötgerebiz, ariw de aytabız, adamlanı, yolbaşçılanı namusuna da tiyebiz. Amma rayon yolbaşçılanı yaqlawu bolmasa, şo qulluqnu olar öz başına alıp çalışmasa, payda bolmay. Gazetge yazılağanlar — şo bayağı, orta yaşayğanlar. Barı da namus olanı başına tüşe.
Biz munda, redaksiyalarda, yañız aläpa uçun işlemeybiz. Gazet — milletni beti. Şo bet başğalardan erşi bolğannı, osal bolğannı süymeybiz. Şo sayalı işleybiz.
Kämil Aliyew:
- Munda aytılğan oylanı, taklifleni cıyıp, xalqğa çaqırıw etme süyebiz. Yazılıw yürülegende redaksiyanı qulluqçuları yerlerdegi adamlar, yolbaşçılar bulan yoluqmay dese, tüz bolmas. Rayonlaha da barabız, yurtlaha da barabız. Adamlar yazılma söz de bere, tek natija razi qaldırağan darajada bolmay.
Gazetge yaş kasbuçulanı tartmaq degen masʼalağa biz özübüz de ahamyat berebiz. Tek o masʼalanı çeçme tınç tügül. Yaş naslu özünü ana tilin bilmey. Dağıstan paçalıq uniwersitetde curnalistler hazirleygen bölük açılğanlı redaksiyağa yañız eki curnalist gelgen.
Gazetni tilin añlamayğan sayalı oxumaybız deygenler de bar. Añlamayğanlar — adabyat tilni bilmeygenler. Oğar biz günahlı tügülbüz.
Munda aytılğan taklifler bizin uçun bek paydalı, haliden soñ da şolay taklifleni bere turuğuz. Barakalla sizge.